Mid-Dlam ghad-Dawl ipproponiet is-sistema tal-Home Leave bhala incentiv veru fil-habs u bhala appogg serju lill-familji tal-prigunieri. Fi ftit kliem, il-Home Leave hija sistema li biha resident fil-habs jinghata l-possibbiltà li jzur qraba jew intimi tieghu kull xahar taht certu kundizzjonijiet.

Dan li gej huwa d-dokument baziku li xandret Mid-Dlam ghad-Dawl bhala gwida ghall-kampanja nazzjonali taghha.

Versjoni bl-Ingliz

Il-proposta tal-HOME LEAVE hija mahsuba l-aktar sabiex it-thaddim tal-gustizzja tnaqqas kemm jista’ jkun l-effetti dizordinati taghha fil-hajja tal-familji tal-habsin, fl-amministrazzjoni tad-dixxiplina fil-habs u fl-affezzjonijiet tal-habsin.

Gustizzja dizordnata?

Kull reat johloq dizordni. Il-qrati jhaddmu l-gustizzja b’tali mod li jippruvaw jikkoregu dik id-dizordni mahluqa minn reat bl-anqas effetti hziena possibbli ghall-partijiet kollha nvoluti.

Il-habs, bhala kastig korrettiv, huwa wiehed mill-aktar mizuri dixxiplinarji li fil-fatt, minkejja l-intenzjonijiet tajba tal-legislaturi, johloq effetti hziena f’hafna oqsma. Dawn l-effetti jizdiedu meta l-qaghda tal-habs tkun kontro-producenti ghall-intenzjonijiet ta’ l-amministraturi tal-gustizzja.

Il-qaghda kurrenti tal-habs hija tali li fiha l-habsin ighixu hajja ta’ “vagabondagg rekluz”: il-bicca l-kbira tal-habsin ma jaghmlu xejn il-gurnata kollha. Jekk ma jkunux qeghdin jaqsmu l-esperjenza kriminali taghhom ma’ xulxin u jitghallmu l-metodi delinkwenti ta’ xulxin, jaraw ma’ min jew ma’ xiex se jaqbdu. L-ufficjali u l-awtoritajiet tal-habs huma l-vittmi jew il-mira l-aktar komuni u facli taghhom.

Il-habs, ghalhekk, biex jilqa’ ghal din il-qaghda, hu mfassal b’tali mod biex johloq “effett sedattiv”: huwa ntenzjonat li jhalli effett bhal ta’ kalmant fuq il-mizmuma biex iraqqad fihom it-tnebbih dizordnat ta’ mohhhom. L-awtoritajiet tal-habs, infatti, huma partikularment attenti biex jaghmlu zewg affarijiet: wahda, li ma jhallu ebda habsi jaharbilhom; u, it-tieni, li l-habsin joqghodu kwieti kemm jista’ jkun (u, ghalhekk, jikkastigawh jekk ma joqghodx).

Il-ghanijiet tal-HOME LEAVE

Il-proposta tal-HOME LEAVE hija mahsuba li tilhaq dawn l-ghanijiet ewlenin:

• Tohloq incentiva serja ghall-habsin sentenzjati sabiex joqghodu bil-ghaqal waqt iz-zamma taghhom
• Tiffacilita z-zamma ta’ l-ordni u d-dixxiplina fil-habs
• Tkabbar is-self-confidence tal-habsin
• Tibbilancja l-emozzjonijiet affettivi tal-habsin u ta’ l-eqreb familjari taghhom (inkluz it-tfal)
• Issostni r-relazzjonijiet familjari tal-habsin
• Kif tista’ tinhadem il-HOME LEAVE.

Il-kisba tal-HOME LEAVE minn habsi tkun awtomatika:

• Tkun tista’ tinkiseb darba kull xahar
• Tkun tista’ tibda tinkiseb wara li l-habsi jkun skonta terz ta’ ghall-anqas wahda mis-sentenzi moghtija lilu mill-qorti (minghajr it-tnaqqis tar-remission)
• Fil-HOME LEAVE tieghu habsi jkun akkumpanjat minn ufficjal wiehed tas-sigurta’
• Okkazjoni wahda ta’ HOME LEAVE tintilef minn habsi jekk fix-xahar ta’ qabilha jkun instab hati ta’ reat kontra d-dixxiplina tal-habs
• Kull abbuz serju ta’ habsi waqt il-HOME LEAVE tieghu ttellfu milli jgawdi mill-incentiv ghall-bqija tas-sentenza tieghu
• Id-definizzjoni ta’ ‘familja’ fl-incentiv tal-HOME LEAVE tkun skond id-disposizzjonijiet tar-Regolamenti tal-Habs.

Il-HOME LEAVE bhala ncentiv

Il-habin igibu ruhhom ahjar u jaghmlu uzu aktar siewi minn hinhom fil-habs jekk ikollhom incentivi ghal dan l-iskop. Hadd ma jaghmel xejn ghal xejn. U l-habsin m’humiex aghar jew ahjar minn haddiehor. Huma bhal kulhadd li jridu ’l min jaghmlilhom kuragg u jheggighom.

Li bniedem ikollu ncentiv f’hajtu jfisser li jkollu xi skop ghal xiex ghandu jaghmel xi haga, skop li bih jikseb xi vantagg ghalih innifsu. Il-habsi, li hajtu hi kollha kemm hi ikkontrollata minn haddiehor, u m’ghandu ebda liberta’ jaghmel xi haga minghajr il-permess ta’ haddiehor, irid ’il min jaghmillu hafna kuragg f’hajtu. Tassew li ghandu jhallas ta’ dak li ghamel, imma dan ma jfissirx li m’ghandux ikollu motiv ghall-azzjonijiet tieghu.

Meta habsi jkollu ncentivi li jhajruh joqghod bil-ghaqal, fl-istess hin dan ifisser li jkollu raguni tajba u sufficjenti biex jitbieghed mill-imgieba hazina.

B’xorti hazina, is-sistema karcerarja li qieghda tintuza bhalissa ftit ghandha ncentivi, ghalkemm ir-regolamenti l-godda jitkellmu dwarhom f’ghadd ta’ artikli. Is-sistema wzata bhalissa tishaq aktar fuq il-kastigi milli fuq l-incentivi. Din hi sistema hazina li tgharraq is-sitwazzjoni ta’ habsi aktar milli qatt tista’ tghinnu.

Il-principju li jrid jintuza fis-sistema ta’ l-incentivi huwa dan: ippremja mgieba tajba biex tevita l-imgieba hazina. Il-habs taghna bhalissa ftit ihaddem dan il-principju.

Incentiv mhuwiex privilegg

Dan li se jinghad issa jserrah hafna fuq il-Woolf Report. Il-Woolf Report inhareg mill-Imhallef Woolf fl-1991 in vista tar-riforma penitenzjarja u karcerarja ta’ l-Ingilterra u Wales. Ir-Report huwa l-aktar dokument awtorevoli fl-Ewropa fil-qasam tal-habs f’dawn l-ahhar 100 sena.

Hemm hwejjeg fil-habs li jissejhu ‘privileggi’. Hija kelma mill-aktar zbaljata fic-cirkustanzi. Il-Woolf Report kien qal espressament li dawn il-hwejjeg “should not be described as privileges”. Bi ‘privilegg’ normalment nifhmu xi vantagg moghti lil xi hadd bi grazzja specjali.

Il-‘privileggi’ huma affarijiet li ghandhom jitqiesu bhala mehtiega fil-hajja tal-habs. Nghidu ahna, jissejjah ‘privilegg‘ li wiehed icempel darba kuljum lill-familja tieghu, jew li wiehed jiltaqa’ mal-familja tieghu darba fil-gimgha taht skorta, jew li jzomm radju jew television ckejken fic-cella tieghu, jew anki li habsi johrog jahdem bla skorta fl-ahhar tliet xhur tas-sentenza tieghu.

Il-‘privilegg’, allura, jissejjah tali ghaliex jista’ jigi rrevokat bhala kastig ghal xi reat kontra d-dixxiplina tal-habs.

Il-Woolf Report jghid li “these facilities should be part of a prisoner’s normal expectation”. Dan huwa ’l boghod minn dak li jezisti llum fil-habs ta’ Malta. Imma din kienet ukoll is-sitwazzjoni fl-Ingilterra u Wales qabel il-bidliet li ppropona l-Imhallef Woolf.

Infatti, ir-Report jghid hekk: “A system of incentives cannot be grafted onto the system of ‘privileges’. A system of minor incentives would be hard to administer fairly and without fear of prejudice. Incentives should be built into the prison system”.

s Il-HOME LEAVE ‘privilegg iehor’? Kif qal il-Woolf Report is-sistema ta’ incentivi u s-sistema ta’ ‘privileggi’ m’ghandhomx jithaddmu flimkien. Is-sistema tal-‘privileggi’ wzata bhalissa hija antikwata u, kif qal il-Woolf Report stess, “the discretion allowed to governors to grant and withdraw selected ‘priveleges’ has left prisoners aggreved, and with some justification”.

Il-HOME LEAVE m’huwiex privilegg iehor, imma ncentiv serju u qawwi biex jippremja mgieba tajba u jevita mgieba hazina. Huwa ncentiv ta’ effikacja kbira ghax imiss l-gherq ta’ hafna problemi f’salt, l-aktar minhabba l-konsegwenzi koroh li ggib il-firda mill-familja.

Problemi mahluqa mill-firda mill-familja

Il-firda mill-familja:

• Tohloq problemi ta’ nuqqas ta’ sfog sesswali kemm fil-habsi kif ukoll fil-persuni qrib tieghu matrimonjalment u affettivament
• Taghmel lill-ulied isiru strangieri ghal missierhom jew ommhom, u bil-maqlub
• Tinkoraggixxi l-infedelta’ matrimonjali
• Tiffacilita’ in-nuqqas ta’ gharfien tal-problemi familjari min-naha tal-habsi
• Tenfasizza n-nuqqas ta’ appogg min-naha tal-habsi fit-toqol tal-familja
• Tkabbar is-sens ta’ izolament tal-persuni matrimonjalment jew affettivament qrib il-habsi
• Izzid is-sens ta’ htija fil-habsi
• Tfarrak il-familji

Il-HOME LEAVE f’pajjizi ohra

Is-sistema tal-HOME LEAVE, ghalkemm tissejjah b’suriet differenti (“conjugal visits” u l-bqija), tithaddem b’success f’pajjizi ohra hafna akbar minn taghna fejn is-sitwazzjoni hija ferm aktar kumplessa minn taghna. F’certi pajjizi, il-verzjoni taghhom tal-HOME LEAVE sahansitra ssir minghajr l-iskorta.

Il-Woolf Report kien favur li sistemi bhal dawn jinghataw aktar spazji. “Home leave should be extended,” jghid ir-Report, “Home leave should not be confined just to long term prisoners. Home leave restores prisoners’ self-confidence, helps maintain family relationships, and is an incentive to behave well in prison. It also eases pressure on prisoners and on staffing.” Ir-Report jinsisti li “provision should be made for private family visits for prisoners serving long sentences”.

Is-socjeta’ taghna hi wahda li thobb il-familja u tghozz il-gabra u l-ghaqda taghha. Il-HOME LEAVE huwa mezz kif il-familji tal-habsin ma jitfarrkux, izda jkomplu jissahhu ghall-gid taghhom infushom u ghas-socjeta’ Maltija kollha.

Ara wkoll: Effetti ta' l-inkarcerazzjoni fuq l-familji tal-prigunieri